Anabilim Dalları

Psikoloji Bölümü

Psikolojinin alt alanları çok daha çeşitli olsa da bölümümüz, psikolojinin dört temel anabilim dalı altında çalışmalarını sürdürmektedir.

Bölümümüzden mezun olan öğrenciler "Psikoloji" lisans diploması alırlar ancak eğitimleri boyunca farklı anabilim dallarına yönelik seçmeli derslerle lisans eğitimlerini ilgilendikleri alanlarda zenginleştirebilirler.


Deneysel Psikoloji Anabilim Dalı
Rönesanstan modern bilim çağına geçişi sembolize eden René Descartes’ın bilime ve psikolojiye olan katkıları sebebiyle modern psikolojiyi başlattığı düşünülmekte olsa da, psikoloji biliminin resmi başlangıcı olarak 1879 yılında Wilhelm Wundt tarafından Almanya, Leipzig’de ilk deneysel psikoloji laboratuvarının kurulmasını kabul ederiz. Bu tarihsel gelişme, aynı zamanda psikoloji biliminin en eski alt dalı olan Deneysel Psikoloji ile tanışmamızı sağlar. 


Psikolojiyi bir doğa bilimi olarak kabul eden Deneysel Psikoloji, insan ve hayvan davranışları ile bilişsel süreçlerinin temelinde yatan tüm mekanizmaları kendisine konu edinir ve alandaki çalışmalar çoğunlukla kontrollü laboratuvar koşulları altında gerçekleştirilir. Deneysel psikoloji, çalışma konularındaki çeşitlilik sebebiyle pek çok alt uzmanlık alanına sahiptir. Bunlar arasında;  insan ve hayvanlarda basit ve karmaşık davranışlardan sorumlu öğrenme mekanizmalarını incelemeyi hedefleyen Öğrenme Psikolojisi; düşünme, bellek, dikkat, muhakeme, problem çözme, yargılama, karar verme ve dil gibi üst düzey zihinsel süreçlere odaklanan Bilişsel Psikoloji; davranışların altında yatan fizyolojik süreçleri inceleyen Fizyolojik Psikoloji; beyin ve bilişsel süreçler arasındaki ilişkiyi çeşitli nöropsikolojik testler veya fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) gibi beyin görüntüleme yöntemlerini kullanarak inceleyen Bilişsel Nörobilim; motivasyon ve heyecan, duyum ve algı, öğrenme, bilişsel psikoloji gibi diğer deneysel psikoloji uzmanlık alanlarından ve evrimsel biyoloji alanınından destek alarak insan ve hayvan doğasını inceleyen Evrimsel Psikoloji sayılabilir.

İstanbul Üniversitesi Deneysel Psikoloji Anabilim Dalı kadrosu, bilişsel psikoloji, öğrenme psikolojisi ve bilişsel nörobilim alanlarında araştırmalar yürütmekte olup 4 öğretim üyesi ve 1 araştırma görevlisinden oluşmaktadır.
Bölümümüzde ayrıca iki deneysel psikoloji laboratuvarı bulunmaktadır: Prof. Dr. Mümtaz Turhan Deneysel Psikoloji Laboratuvarı ve Prof. Dr. İ. Alev Arık Deneysel Psikoloji Laboratuvarı. 
Laboratuvarlarda, dikkat, öğrenme, problem çözme, planlama, dil, düşünme ve bellek gibi deneysel psikoloji alanından konular öncelikli olmak üzere, psikolojinin farklı alanlarıyla ilgili araştırmalar yürütülmektedir. Bilgisayarlarda, deneylerin ‘bilgisayar-uygulamalı’ olarak tasarlanmasını sağlayan SuperLab 4.5.3 ve E-Prime 2.0 Professional paket programları ile veri analizinde kullanılan IBM SPSS Statistics 21 programı mevcuttur.

 

Gelişim Psikolojisi Anabilim Dalı

İstanbul Üniversitesi Psikoloji Bölümü Gelişim Psikolojisi Anabilim Dalı, 1 öğretim üyesi, 1 doktoralı araştırma görevlisi ve doktora eğitimini sürdüren 2 araştırma görevlisinden oluşan kadrosuyla bilimsel faaliyetlerini sürdürmektedir. Gelişim psikolojisi, insanın döllenmeyle başlayıp yaşam boyu devam eden biyolojik, bilişsel, sosyal ve duygusal değişimini; bu değişimin ne olduğunu, nasıl gerçekleştiğini ve hangi kaynaklar ile süreçler tarafından biçimlendiğini inceleyen bir alandır. Anabilim dalımız lisans düzeyinde dersler yürütmekte; bu derslerde gelişim süreçleri biyolojik, bilişsel, sosyal ve duygusal boyutlarıyla ele alınırken farklı teorik perspektifler çerçevesinde çağdaş araştırma örnekleri incelenmekte ve tartışılmaktadır. Yüksek lisans ve doktora programları da bulunan anabilim dalımızda, gelişimin bu temel alanlarına ilişkin lisansüstü dersler ve tez çalışmaları yenilikçi bir bakışla ve güncel araştırmalar ışığında sürdürülmektedir. Anabilim dalımızın güncel araştırma alanları arasında yapay zekâ–insan etkileşimi, dijital ve sanal ortamlarda öğrenme, kavram oluşumu ve kavramsal gelişim, eğitim ve öğrenme süreçleri, yaşam boyu öğrenme ve mesleki gelişim, bağlanma, zihin kuramı, yaşlılık ve yaşlanma, yaratıcılık, Gestalt yaklaşımı, Vygotskyci teorik çerçeve, toplumsal cinsiyet, kültürel biliş ve hafıza süreçleri yer almaktadır.

Sosyal Psikoloji Anabilim Dalı

İstanbul Üniversitesi Psikoloji Bölümü Sosyal Psikoloji Anabilim Dalı, 2 öğretim üyesi, 1 doktoralı araştırma görevlisi ve doktora eğitimini sürdüren 2 araştırma görevlisinden oluşan kadrosuyla bilimsel faaliyetlerini sürdürmektedir.

Hali hazırda yüksek lisans ve doktora programları da olan üniversitemizin Sosyal Psikoloji Anabilim Dalındaki çalışmalar çok çeşitli olup, genel anlamda sosyal psikolojinin ilgilendiği konuların pek çoğuna gerek eğitim aşamasında gerekse bireysel çalışmalar içinde değinmektedir. Genel tanımıyla sosyal psikoloji, toplumsal şartların insanlar üzerindeki etkisini, grup ve gruplar arası süreçleri ve bireylerin sosyal davranışlarını, tutumlarını, duygularını ve benzeri psikolojik süreçlerini incelemektedir. Buna paralel olarak anabilim dalımızın üzerine eğildiği konulardan bazıları ahlak, değerler, politik psikoloji, dil incelemeleri, söylem analizi, konuşma analizi şeklinde sıralanabilir.

Anabilim dalımız, alandaki gelişmelerle birlikte toplumsal gelişmeleri de dikkate almakta olan sosyal psikolojinin çalışma çerçevesine uygun bir şekilde faaliyetlerine devam etmektedir.

Uygulamalı Psikoloji Anabilim Dalı

Uygulamalı Psikoloji Anabilim Dalı bölümümüzde 2 ayrı alanda yürütülmektedir. Bunlar Endüstri ve Örgüt Psikolojisi ve Klinik Psikoloji alanlarıdır.

Endüstri ve Örgüt psikolojisi kadrosunda 2 profesör ve 1 öğretim görevlisi bulunmakta ve liderlik, iş stresi, kişilik, personel seçimi, kariyer ve pozitif psikoloji gibi konular üzerinde çalışmalar yürütülmektedir.

Klinik psikoloji kadrosunda 3 profesör, 1 doçent, 4 doktor öğretim üyesi ve 2 doktor araştırma görevlisi bulunmaktadır. Bölümümüzde klinik psikoloji ‘Psikanalitik Psikopatoloji’ ve ‘Klinik Sağlık Psikolojisi’ olmak üzere 2 ayrı araştırma alanı üzerinden çalışılmaktadır.

Psikanalitik Psikopatoloji alanında, yetişkin ve ergen psikopatolojilerine psikanalitik kuram ışığında yaklaşılmakta, psikanalitik araştırma yöntemleri ile çalışılmaktadır. Yoğunluklu olarak projektif testler, psikosomatik hastalıklar, yeme bozuklukları, perinatalite gibi alanlarda çalışmalar yürütülmektedir.

Klinik sağlık psikolojisi alanında  kronik fiziksel hastalığı olan bireylerle bilişsel davranışçı paradigma ışığında hastalık yaşantısı, hastalık ile ilişkili psikososyal değişkenler ve tedavide kullanılan bireysel/grup psikoterapi müdahaleleri çalışılmaktadır.


Endüstri ve Örgüt Psikolojisi

Prof. Dr. Pınar ÜNSAL BAYRAKÇI

Prof. Dr. İlknur ÖZALP TÜRETGEN

Öğr. Gör. Dr. Ali ŞEN

Psikanalitik Psikopatoloji

Prof. Dr. Tevfika TUNABOYLU İKİZ 

Doç. Dr. Rukiye İrem ERDEM ATAK

Dr. Öğr. Üyesi Bengi PİRİM DÜŞGÖR

Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Elif YAVUZ SEVER

Arş. Gör. Dr. Özgün TAKTAKOĞLU

Klinik Sağlık Psikolojisi

Psikometri Anabilim Dalı

Psikometri, bireylerin psikolojik özelliklerinin bilimsel yöntemlerle ölçülmesi, değerlendirilmesi ve analiz edilmesini konu alan psikolojinin temel uzmanlık alanlarından biridir. Bireylerin bilişsel, duygusal, kişilik, tutum ve davranış özelliklerinin güvenilir ve geçerli biçimde ölçülmesini sağlayan kuramsal ve uygulamalı bilgi birikimini kapsar.  Bölümümüzde 2024 yılından itibaren faaliyet göstermeye başlayan Psikometri Anabilim Dalı'nın temel amacı, bilimsel ölçme ilkelerine dayalı ölçeklerin geliştirilmesi, uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi; ileri düzey istatistiksel yöntemlerin psikoloji araştırmalarında etkin kullanımının desteklenmesi ve alana nitelikli araştırmacılar yetiştirilmesidir.  

Psikometri, psikolojinin pek çok alanı için de temel bir altyapı sunmaktadır. Günümüzde psikometrik yöntemler; psikolojik testlerin geliştirilmesi, zekâ ve yetenek değerlendirmeleri, kişilik envanterleri, klinik tanı araçları, çalışan seçme ve yerleştirme süreçleri, bilişsel faktörler, iyi oluş ve ruh sağlığı gibi birçok alanda geliştirilen ölçme araçlarının bilimsel olarak  geliştirilmesi ve değerlendirilmesinde kullanılmaktadır.  Anabilim dalında araştırma görevlisi Elif Tiryaki görev yapmakta, halihazırda doktora çalışmalarını ve alandaki çalışmalarını sürdürmektedir.  Anabilim dalının başkanlığı vekaleten Prof. Dr. Pınar ÜNSAL BAYRAKÇI tarafından üstlenilmiştir.  

Psikolojinin alt alanları çok daha çeşitli olsa da bölümümüz, psikolojinin dört temel anabilim dalı altında çalışmalarını sürdürmektedir.

Bölümümüzden mezun olan öğrenciler "Psikoloji" lisans diploması alırlar ancak eğitimleri boyunca farklı anabilim dallarına yönelik seçmeli derslerle lisans eğitimlerini ilgilendikleri alanlarda zenginleştirebilirler.


Rönesanstan modern bilim çağına geçişi sembolize eden René Descartes’ın bilime ve psikolojiye olan katkıları sebebiyle modern psikolojiyi başlattığı düşünülmekte olsa da, psikoloji biliminin resmi başlangıcı olarak 1879 yılında Wilhelm Wundt tarafından Almanya, Leipzig’de ilk deneysel psikoloji laboratuvarının kurulmasını kabul ederiz. Bu tarihsel gelişme, aynı zamanda psikoloji biliminin en eski alt dalı olan Deneysel Psikoloji ile tanışmamızı sağlar. 


Psikolojiyi bir doğa bilimi olarak kabul eden Deneysel Psikoloji, insan ve hayvan davranışları ile bilişsel süreçlerinin temelinde yatan tüm mekanizmaları kendisine konu edinir ve alandaki çalışmalar çoğunlukla kontrollü laboratuvar koşulları altında gerçekleştirilir. Deneysel psikoloji, çalışma konularındaki çeşitlilik sebebiyle pek çok alt uzmanlık alanına sahiptir. Bunlar arasında;  insan ve hayvanlarda basit ve karmaşık davranışlardan sorumlu öğrenme mekanizmalarını incelemeyi hedefleyen Öğrenme Psikolojisi; düşünme, bellek, dikkat, muhakeme, problem çözme, yargılama, karar verme ve dil gibi üst düzey zihinsel süreçlere odaklanan Bilişsel Psikoloji; davranışların altında yatan fizyolojik süreçleri inceleyen Fizyolojik Psikoloji; beyin ve bilişsel süreçler arasındaki ilişkiyi çeşitli nöropsikolojik testler veya fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) gibi beyin görüntüleme yöntemlerini kullanarak inceleyen Bilişsel Nörobilim; motivasyon ve heyecan, duyum ve algı, öğrenme, bilişsel psikoloji gibi diğer deneysel psikoloji uzmanlık alanlarından ve evrimsel biyoloji alanınından destek alarak insan ve hayvan doğasını inceleyen Evrimsel Psikoloji sayılabilir.

İstanbul Üniversitesi Deneysel Psikoloji Anabilim Dalı kadrosu, bilişsel psikoloji, öğrenme psikolojisi ve bilişsel nörobilim alanlarında araştırmalar yürütmekte olup 4 öğretim üyesi ve 1 araştırma görevlisinden oluşmaktadır.
Bölümümüzde ayrıca iki deneysel psikoloji laboratuvarı bulunmaktadır: Prof. Dr. Mümtaz Turhan Deneysel Psikoloji Laboratuvarı ve Prof. Dr. İ. Alev Arık Deneysel Psikoloji Laboratuvarı. 
Laboratuvarlarda, dikkat, öğrenme, problem çözme, planlama, dil, düşünme ve bellek gibi deneysel psikoloji alanından konular öncelikli olmak üzere, psikolojinin farklı alanlarıyla ilgili araştırmalar yürütülmektedir. Bilgisayarlarda, deneylerin ‘bilgisayar-uygulamalı’ olarak tasarlanmasını sağlayan SuperLab 4.5.3 ve E-Prime 2.0 Professional paket programları ile veri analizinde kullanılan IBM SPSS Statistics 21 programı mevcuttur.

 

İstanbul Üniversitesi Psikoloji Bölümü Gelişim Psikolojisi Anabilim Dalı, 1 öğretim üyesi, 1 doktoralı araştırma görevlisi ve doktora eğitimini sürdüren 2 araştırma görevlisinden oluşan kadrosuyla bilimsel faaliyetlerini sürdürmektedir. Gelişim psikolojisi, insanın döllenmeyle başlayıp yaşam boyu devam eden biyolojik, bilişsel, sosyal ve duygusal değişimini; bu değişimin ne olduğunu, nasıl gerçekleştiğini ve hangi kaynaklar ile süreçler tarafından biçimlendiğini inceleyen bir alandır. Anabilim dalımız lisans düzeyinde dersler yürütmekte; bu derslerde gelişim süreçleri biyolojik, bilişsel, sosyal ve duygusal boyutlarıyla ele alınırken farklı teorik perspektifler çerçevesinde çağdaş araştırma örnekleri incelenmekte ve tartışılmaktadır. Yüksek lisans ve doktora programları da bulunan anabilim dalımızda, gelişimin bu temel alanlarına ilişkin lisansüstü dersler ve tez çalışmaları yenilikçi bir bakışla ve güncel araştırmalar ışığında sürdürülmektedir. Anabilim dalımızın güncel araştırma alanları arasında yapay zekâ–insan etkileşimi, dijital ve sanal ortamlarda öğrenme, kavram oluşumu ve kavramsal gelişim, eğitim ve öğrenme süreçleri, yaşam boyu öğrenme ve mesleki gelişim, bağlanma, zihin kuramı, yaşlılık ve yaşlanma, yaratıcılık, Gestalt yaklaşımı, Vygotskyci teorik çerçeve, toplumsal cinsiyet, kültürel biliş ve hafıza süreçleri yer almaktadır.

İstanbul Üniversitesi Psikoloji Bölümü Sosyal Psikoloji Anabilim Dalı, 2 öğretim üyesi, 1 doktoralı araştırma görevlisi ve doktora eğitimini sürdüren 2 araştırma görevlisinden oluşan kadrosuyla bilimsel faaliyetlerini sürdürmektedir.

Hali hazırda yüksek lisans ve doktora programları da olan üniversitemizin Sosyal Psikoloji Anabilim Dalındaki çalışmalar çok çeşitli olup, genel anlamda sosyal psikolojinin ilgilendiği konuların pek çoğuna gerek eğitim aşamasında gerekse bireysel çalışmalar içinde değinmektedir. Genel tanımıyla sosyal psikoloji, toplumsal şartların insanlar üzerindeki etkisini, grup ve gruplar arası süreçleri ve bireylerin sosyal davranışlarını, tutumlarını, duygularını ve benzeri psikolojik süreçlerini incelemektedir. Buna paralel olarak anabilim dalımızın üzerine eğildiği konulardan bazıları ahlak, değerler, politik psikoloji, dil incelemeleri, söylem analizi, konuşma analizi şeklinde sıralanabilir.

Anabilim dalımız, alandaki gelişmelerle birlikte toplumsal gelişmeleri de dikkate almakta olan sosyal psikolojinin çalışma çerçevesine uygun bir şekilde faaliyetlerine devam etmektedir.

Uygulamalı Psikoloji Anabilim Dalı bölümümüzde 2 ayrı alanda yürütülmektedir. Bunlar Endüstri ve Örgüt Psikolojisi ve Klinik Psikoloji alanlarıdır.

Endüstri ve Örgüt psikolojisi kadrosunda 2 profesör ve 1 öğretim görevlisi bulunmakta ve liderlik, iş stresi, kişilik, personel seçimi, kariyer ve pozitif psikoloji gibi konular üzerinde çalışmalar yürütülmektedir.

Klinik psikoloji kadrosunda 3 profesör, 1 doçent, 4 doktor öğretim üyesi ve 2 doktor araştırma görevlisi bulunmaktadır. Bölümümüzde klinik psikoloji ‘Psikanalitik Psikopatoloji’ ve ‘Klinik Sağlık Psikolojisi’ olmak üzere 2 ayrı araştırma alanı üzerinden çalışılmaktadır.

Psikanalitik Psikopatoloji alanında, yetişkin ve ergen psikopatolojilerine psikanalitik kuram ışığında yaklaşılmakta, psikanalitik araştırma yöntemleri ile çalışılmaktadır. Yoğunluklu olarak projektif testler, psikosomatik hastalıklar, yeme bozuklukları, perinatalite gibi alanlarda çalışmalar yürütülmektedir.

Klinik sağlık psikolojisi alanında  kronik fiziksel hastalığı olan bireylerle bilişsel davranışçı paradigma ışığında hastalık yaşantısı, hastalık ile ilişkili psikososyal değişkenler ve tedavide kullanılan bireysel/grup psikoterapi müdahaleleri çalışılmaktadır.


Endüstri ve Örgüt Psikolojisi

Prof. Dr. Pınar ÜNSAL BAYRAKÇI

Prof. Dr. İlknur ÖZALP TÜRETGEN

Öğr. Gör. Dr. Ali ŞEN

Psikanalitik Psikopatoloji

Prof. Dr. Tevfika TUNABOYLU İKİZ 

Doç. Dr. Rukiye İrem ERDEM ATAK

Dr. Öğr. Üyesi Bengi PİRİM DÜŞGÖR

Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Elif YAVUZ SEVER

Arş. Gör. Dr. Özgün TAKTAKOĞLU

Klinik Sağlık Psikolojisi

Psikometri, bireylerin psikolojik özelliklerinin bilimsel yöntemlerle ölçülmesi, değerlendirilmesi ve analiz edilmesini konu alan psikolojinin temel uzmanlık alanlarından biridir. Bireylerin bilişsel, duygusal, kişilik, tutum ve davranış özelliklerinin güvenilir ve geçerli biçimde ölçülmesini sağlayan kuramsal ve uygulamalı bilgi birikimini kapsar.  Bölümümüzde 2024 yılından itibaren faaliyet göstermeye başlayan Psikometri Anabilim Dalı'nın temel amacı, bilimsel ölçme ilkelerine dayalı ölçeklerin geliştirilmesi, uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi; ileri düzey istatistiksel yöntemlerin psikoloji araştırmalarında etkin kullanımının desteklenmesi ve alana nitelikli araştırmacılar yetiştirilmesidir.  

Psikometri, psikolojinin pek çok alanı için de temel bir altyapı sunmaktadır. Günümüzde psikometrik yöntemler; psikolojik testlerin geliştirilmesi, zekâ ve yetenek değerlendirmeleri, kişilik envanterleri, klinik tanı araçları, çalışan seçme ve yerleştirme süreçleri, bilişsel faktörler, iyi oluş ve ruh sağlığı gibi birçok alanda geliştirilen ölçme araçlarının bilimsel olarak  geliştirilmesi ve değerlendirilmesinde kullanılmaktadır.  Anabilim dalında araştırma görevlisi Elif Tiryaki görev yapmakta, halihazırda doktora çalışmalarını ve alandaki çalışmalarını sürdürmektedir.  Anabilim dalının başkanlığı vekaleten Prof. Dr. Pınar ÜNSAL BAYRAKÇI tarafından üstlenilmiştir.